De Hünenborg bij Rheine
Het verhaal
Sünte Rendel is de Platduitse benaming voor St. Reinhildis, ook wel Reinhild van Riesenbeck of Reinhild van Westerkappeln genoemd. De heilige wordt vooral in verband gebracht met Riesenbeck en Westerkappeln in het Tecklenburger Land. Volgens de parochie St. Reinhildis Hörstel wordt Reinhildis vereerd als martelares uit het Münsterland. Haar relikwieën kwamen terecht in Riesenbeck, waar haar graf zich in de St. Kalixtuskerk bevindt.
Volgens de legende zou een jong meisje genaamd Reinhild op de Knüppenhof in Westerkappeln zijn geboren. Haar moeder en stiefvader zouden haar hebben gedwongen tot zwaar werk op het land, dat de Sünte Rendel zonder verzet verrichtte. Alleen wanneer de klokken riep voor de kerkdienst, zou ze haar werk hebben neergelegd.
Terwijl zij naar de kerk ging, zouden de paarden het werk op het veld in haar plaats hebben voortgezet. Volgens de overlevering zou het werk zijn verricht alsof het door engelen was gedaan.
Haar ouders zouden zo woedend zijn geweest over de vroomheid van het meisje, dat ze Sünte Rendel zouden hebben geslagen en in een put zouden hebben geduwd . Engelen zouden haar daaruit hebben gered . Omdat ze de kerkdienst bleef bijwonen, zou haar moeder haar uiteindelijk op een dag hebben vermoord.
Het lichaam zou vervolgens op een wagen zijn gelegd, die door twee ossen zonder menselijke leiding werd getrokken. Geleid door goddelijke hand zouden zij Sünte Rendel naar Riesenbeck hebben gebracht, waar zij begraven zou zijn. Volgens de overlevering zouden daar vervolgens geneeskrachtige bronnen zijn ontsprongen.
Tot op de dag van vandaag herinneren het grafmonument, de Reinhildis-bron en het Ossenlock-monument in Riesenbeck aan Sünte Rendel.
Tussen heiligenlegendes en volksoverleveringen
Het verhaal van Sünte Rendel behoort tot de heiligenlegendes. Dergelijke verhalen gaan vaak over bijzondere vroomheid, geleden onrecht en wonderen, waardoor de heiligheid van een persoon tot uiting komt.
De Reinhildis-legende combineert deze elementen met een motief dat ook uit andere volksverhalen bekend is: de vervolging door de eigen familie. Wrede ouders of stiefouders vormen daarbij vaak de tegenpool van de onschuldige en deugdzame hoofdpersoon.
Ook verschillende wonderen onderstrepen de bijzondere positie van Sünte Rendel: engelen zouden haar werk hebben overgenomen en haar uit de bron hebben gered. Na haar dood zouden ongeleide ossen de plaats van haar begrafenis hebben bepaald. Dieren die door goddelijke leiding een heilige plaats aangeven, komen ook in andere christelijke legendes voor.
Daarnaast is er het motief van de geneeskrachtige bron. Bronnen en putten werden in het christelijke volksgeloof vaak in verband gebracht met heiligen, wonderen en bijzondere plaatsen.
Bovendien is er een bijzondere band tussen de overlevering en het kasteel Surenburg: De vroege schriftelijke vastlegging van de Reinhildis-sage wordt in verband gebracht met Sweder von Schele, die in 1629 te gast zou zijn geweest op de Surenburg en tijdens een bezoek aan de Sint-Kalixtuskerk de grafplaat van de heilige zou hebben opgemerkt. Kasteel Surenburg staat dus niet centraal in de sage, maar maakt wel deel uit van de historische context waarin deze overlevering zich afspeelt.
Wist je eigenlijk...
...dat deze legende niet alleen op een eigen monument – het Ossenlock-monument in Riesenbeck – te vinden is, maar ook in verschillende historische drukwerken, en dat er zelfs enkele gedichten zijn die het verhaal van Sünte Rendel als uitgangspunt nemen?
Kijk maar eens:
